ထပ္လြမ္ေစတီ (Pha That Luang)

Saturday, December 25, 2010 by: ေတာင္ျပာတန္းနဲ့ေမြးရပ္ေျမ


          ထပ္လြမ္ေစတီေတာ္ဟာ လာအုိႏုိင္ငံရဲ႕ ႏုိင္ငံေတာ္ မ်က္ႏွာစာ တစ္ခုလုိ႕ ဆုိရပါမယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္ တံဆိပ္၊ အထိမ္းအမွတ္ တံဆိပ္ စသျဖင့္ စသျဖင့္ေသာ ခမ္းနား ႀကီးက်ယ္တဲ့ အမွတ္အသား အမ်ားစုမွာ ထပ္လြမ္ေစတီေတာ္ ပံုကုိ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပ ထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ 
          ေစတီေတာ္ကုိ လံုးေတာ္ျပည့္ ေရႊေဆးသကၤန္းျဖင့္ ပူေဇာ္ထားၿပီး ဘုရားရင္ျပင္ ကုိေတာ့ မ်က္ခင္းအေနျဖင့္ ေတြ႕ျမင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လာအုိႏိုင္ငံသားေတြဟာ အလယ္ ပစၥယံအထိ ဖိနပ္စီးၿပီး သြားလာတာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ပြဲေတာ္ ရက္ေတြမွာ ေတာ့ ေဘာင္းဘီတုိ စကပ္တုိနဲ႔ လာတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြကုိ ဘုရင္း၀င္းထဲ့ ၀င္ခြင့္ မျပဳပါဘူး။ ဘုရားပြဲကုိေတာ့ ႏွစ္စဥ္ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေန႔၊ လာအုိျပကၡဒိန္ Twelfth lunar လျပည့္ေန႔မွာ က်င္းပၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ ဗုဒၶပူဇနိယပြဲ အျဖစ္ သမၼတပါ ဆြမ္းဆန္စိမ္း ေလာင္းလွဴပြဲကုိ တက္ေရာက္ပါတယ္။ ဘုရားပြဲကုိေတာ့ မနက္ (၁)နာရီေလာက္ကေန စတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။





          ဘုရားပြဲေစ်းကေတာ့ ဘုရားပြဲ မက်င္းပမွီ တစ္လအလုိေလာက္ ကတည္းက ကေလး ကစားကြင္းမ်ားနဲ႔ အတူ စည္းစည္းကားကား ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ထူးျခားတာကေတာ့ ဘုရားပြဲ ေစ်းဆုိေပမယ့္လဲ ဇိမ္ခံကားေတြပါ လာေရာက္ ျပသေရာင္းခ်တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ေပ်ာ္ပြဲ ရႊင္ပြဲအေနနဲ႔ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ စပြန္ေပးမႈနဲ႔ ေဖ်ာ္ေျဖတင္ဆက္ ကျပမႈမ်ား၊ ကုမၸဏီအေရာင္းဆုိင္ မ်ားမွာ ေၾကာ္ျငာရင္းနဲ႔ ကျပေဖ်ာ္ေျဖမႈမ်ားကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ ပြဲေစ်းဆုိသည့္အတုိင္း ပစၥည္း မ်ားကုိ ေစ်းေလ်ာ့ ေရာင္းခ်တာေတြကုိလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။

ဘုရားသမုိင္း
          မူလ ထပ္လြမ္ ေစတီေတာ္ကုိ (၃)ရာစုတြင္ တည္ထား ကုိးကြယ္ခဲ့ေၾကာင္း လာအုိျပည္သူ ထံမွ သိရွိပါတယ္။ Praya Chanthabury Pasithisak ႏွင့္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး (၅)ဦး တုိ႔က ဗုဒၶ၏ နံ႐ုိးေတာ္ကုိ ဌာပနာ​၍ တည္ထားခဲ့ပါတယ္။ ၁၃ ရာစု မွာ ၿပိဳက် ပ်က္စီးခဲ့ၿပီး  Khmer ဘုရားအျဖစ္ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ခဲ့ပါသည္။
          ၁၆ ရာစုအလယ္မွာ ဆက္သာသီရတ္ (Setthathirat) ဘုရင္ဟာ ၿမိဳ႕ေတာ္ကုိ လြမ္ပရာဘန္ကေန ဗီယင္က်န္းၿမိဳ႕ကို ေျပာင္းေရႊ႕ ခဲ့ၿပီး ၁၅၆၆ ခုႏွစ္မွာ ထပ္လြမ္ေစတီကုိ ဗီယင္က်န္းၿမိဳ႕ အလယ္မွ (၄)ကီလုိမီတာခန္႔ အကြာ ထပ္လြမ္ဘုရားလမ္း အဆံုးမွာ ျပည္လည္ တည္ထားေစခဲ့ပါသည္။ ေအာက္ေျခ အက်ယ္ (၆၉)မီတာ၊ ဥာဏ္ေတာ္အျမင့္ (၄၅)မီတာနဲ႔ အရံေစတီ အဆူ (၃၀)ပါ၀င္ပါတယ္။
          ၁၈၂၈ ခုႏွစ္ ထုိင္းႏုိင္ငံနဲ႔ ျဖစ္ပြားေသာ စစ္ပြဲတြင္ ထပ္လြမ္ဘုရားမွာ မ်ားစြာ ပ်က္စီးခဲ့ၿပီး ၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္အထိ ျပဳျပင္ႏုိင္ခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။ ၁၈၆၇ ခုႏွစ္တြင္ ျပင္သစ္ ပိသုကာမ်ားက အေသး စိတ္ ပံုစံမ်ား ေရးဆြဲၿပီး မူလပံုစံအတုိင္း ျပန္လည္ ျပဳျပင္ မြမ္းခဲ့ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ၿပီးစီးေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။ ၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ခဲ့ရာ အခုေတြ႕ျမင္ရတဲ့ ပံုစံအတုိင္း ဖူးေျမာ္ ၾကည့္ညိဳႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။




ၿပီးပါၿပီ။